Cyngor i ddringo’r Wyddfa

Cyngor ar ddringo’r Wyddfa

Mae dringo’r Wyddfa yn her sylweddol.

Efallai mai hwn fydd eich mynydd cyntaf, a’r cyntaf o lawer gobeithio, felly rydych eisiau gwneud pethau’n iawn.

Yn anad dim, rydych eisiau cadw’n ddiogel a mwynhau’r profiad.

Ond gyda chymaint o gyngor, blogiau, awgrymiadau, llyfrau ac adnoddau eraill, gall fod yn rhwystredig gwybod ble i ddechrau.

Ydy hyn yn swnio’n gyfarwydd?

Yn yr erthygl hon, rydym yn rhannu’r hanfodion y dylai pob cerddwr mynydd eu gwybod am ddringo’r Wyddfa. Bydd y 25 awgrym hyn yn eich helpu i ddeall beth sydd angen ei wneud a sut i baratoi, er mwyn i chi fod yn barod, cadw’n ddiogel a chael profiad anhygoel ar Yr Wyddfa.

Byddwn hefyd yn ateb rhai o’r cwestiynau niferus y mae pobl yn eu gofyn.

Felly, gadewch i ni ddechrau drwy osod sylfaen gadarn…

5 rheol hanfodol ar gyfer dringo’r Wyddfa’n ddiogel ac yn fedrus

1 – Gwisgwch yn addas a pharatowch ar gyfer y gwaethaf. Mae’r Wyddfa’n adnabyddus am ddenu cerddwyr sydd heb baratoi’n ddigonol. Cafwyd straeon am bobl yn dringo mewn fflip-fflops, ac rydym wedi gweld rhai golygfeydd rhyfedd ar y mynydd. Cofiwch mai mynydd yw hwn, ac un eithaf heriol, y mae angen paratoi’n llawn ar ei gyfer.

Mae dros 200 o alwadau Achub Mynydd bob blwyddyn ar Yr Wyddfa yn unig. Mae’r mwyafrif llethol oherwydd cerddwyr sydd heb baratoi’n ddigonol ac sy’n cael eu dal mewn tywydd gwael.

Mae’n RHAID i chi fod wedi gwisgo, paratoi a phacio’n llawn ar gyfer diwrnod cyfan o gerdded mynydd.

Offer a dillad hanfodol:

• Esgidiau cerdded mynydd neu esgidiau heicio cadarn, nid esgidiau chwaraeon na sandalau
• Set lawn o ddillad diddos: siaced a throwsus
• Sach gefn i gario eich offer hanfodol, bwyd a dŵr
• Dillad cerdded cyfforddus: dim jîns, gan nad oes dim gwaeth na jîns gwlyb
• Haen gynnes sbâr, gan y bydd y tymheredd yn gostwng yn sylweddol
• Het a menig, hyd yn oed yn yr haf
• Eli haul a het haul: ydy, Gogledd Cymru yw hwn, ond weithiau mae’n boeth ac yn heulog
• Map a chwmpawd, a gwybod sut i’w defnyddio
• Pecyn cymorth cyntaf bach ac unrhyw eitemau personol angenrheidiol
• Bwyd a dŵr ar gyfer y dydd: rhagor am hyn isod
• Ffôn symudol wedi’i wefru’n llawn
• Tortsh pen os oes siawns o ddod i lawr yn y tywyllwch; mae’n werth cadw un yn eich sach gefn bob amser beth bynnag

Gall tywydd Yr Wyddfa newid yn gyflym, felly hyd yn oed ar ddiwrnod heulog, paciwch ar gyfer y gwaethaf a gobeithio am y gorau. Rydym wedi bod ar y copa ym mis Mehefin gyda thymheredd mor isel â minws 2.

2 – Adnabod eich llwybr. Mae chwe llwybr cerdded clasurol ar Yr Wyddfa. Os cynhwyswch y cribau, y llwybrau sgramblo a’r llwybrau llai poblogaidd, mae dros ddeg.

Sicrhewch eich bod yn dewis y llwybr iawn i chi.

Y chwe phrif lwybr yw:

• Llwybr Llanberis
• Llwybr Cwellyn
• Llwybr y Mwynwyr
• Llwybr Pyg
• Llwybr Rhyd Ddu
• Llwybr Watkin

Mae’r llwybrau wedi’u rhestru yn nhrefn anhawster, gyda Llwybr Llanberis yr hawsaf.

Dewiswch lwybr sy’n addas i chi a’ch grŵp. Dylai dringo’r Wyddfa fod yn brofiad hwyliog a chofiadwy, felly dewiswch lwybr sy’n eich herio ond sydd hefyd yn addas i’ch gallu.

3 – Tanwydd ar gyfer Yr Wyddfa

Byddwch yn llosgi tua 2,000 o galorïau wrth ddringo’r Wyddfa.

Paciwch ddigon o fwyd i adfer eich egni drwy’r dydd. Ond peidiwch â dod â gormod: rhaid ei gario i fyny ac yn ôl i lawr.

Mae bwyd a diod a argymhellir yn cynnwys:

• Bariau granola a grawnfwyd
• Brechdanau
• Cnau, cymysgedd o gnau a ffrwythau sych, a chacennau ceirch
• Ffrwythau
• Melysion, wrth gwrs
• Dŵr: bydd 2–3 litr yn ddigon; dewch â mwy ar ddiwrnod poeth

Mae caffi ar y copa, ond gall fod ar gau. Dim ond pan fydd y trên yn rhedeg i’r copa y mae ar agor. Ni fydd y trên yn rhedeg mewn tywydd gwael, felly disgwylwch i’r caffi fod ar gau, ac ystyriwch ei fod yn fonws os yw ar agor.

4 – Rhowch wybod cyn gadael ac ar ôl dychwelyd

Dywedwch wrth rywun beth rydych yn ei wneud, pa lwybr rydych yn ei ddilyn, pryd rydych yn gadael, pryd rydych yn disgwyl bod yn ôl i lawr, a phwy sy’n mynd gyda chi.

Rhowch wybod pan fyddwch yn ôl i lawr, a sicrhewch eich bod yn gwneud hynny.

5 – Paratoi’n gorfforol ac yn feddyliol

A ydych yn barod am yr her o ddringo’r Wyddfa? Ydych wedi hyfforddi? Ydych yn barod yn feddyliol am ddiwrnod ar y mynydd?

Yr Wyddfa yw mynydd uchaf Cymru, ac mae’n uwch nag unrhyw gopa yn Lloegr. Os mai dyma’r tro cyntaf i chi ddringo mynydd, bydd yn anodd. Os nad yw eich ffitrwydd yn dda, bydd yn her.

Mae hyfforddi i ddringo’r Wyddfa yn bwysig. Cerddwch gymaint ag y gallwch cyn eich taith. Dringwch fryniau llai a haws, a pharatowch eich corff ar gyfer diwrnod cyfan o gerdded mynydd.

Nid yw dringo’r Wyddfa yn hawdd. Mae llawer yn tanamcangyfrif yr her ac yn troi’n ôl, felly sicrhewch eich bod yn barod.

6 – Gwiriwch y tywydd, ac yna gwiriwch eto, yn iawn

Gwiriwch y tywydd ychydig ddyddiau cyn eich taith, ac eto y prynhawn neu’r noson gynt.

Gall y tywydd newid a datblygu’n gyflym, er gwell ac, yn aml, er gwaeth. Os oes gennych unrhyw amheuaeth am yr amodau, gofynnwch am gyngor gan rywun profiadol neu dewch yn ôl ddiwrnod arall.

Defnyddiwch ragolygon mynydd priodol, megis MWIS, y Gwasanaeth Gwybodaeth Tywydd Mynydd, neu’r Swyddfa Dywydd.

Pethau i gadw golwg arnynt:

• Cyflymder y gwynt. Bydd cyflymder yn y 30au uchel yn gwneud y daith yn llafurus. Yn y 40au, bydd yn heriol iawn. Yn y 50au, mae’n debygol y cewch eich chwythu oddi ar eich traed.
  Glaw. Nid yw dringo yn y glaw yn bleserus, ond gyda dillad diddos da dylech fod yn iawn, yn dibynnu ar ba mor drwm ydyw. Os yw’n arllwys, rydym yn cynghori dod yn ôl ddiwrnod arall. Bydd y glaw’n gwneud y llwybrau a’r rhannau creigiog yn llithrig.
• Eira a rhew. Oni bai eich bod yn gerddwr profiadol ag offer a dillad gaeaf cyflawn, nid yw’n syniad da dringo’r Wyddfa. Gall eira aros tan fis Ebrill a dechrau ymddangos ddiwedd mis Hydref.
• Tymheredd. Bydd tua 10 gradd yn is nag yn eich man cychwyn. O ystyried effaith oeri’r gwynt, gall fod yn llawer is. Rydym yn aml wedi rhoi eli haul ymlaen yn y maes parcio ac yna hetiau gwlân a menig ar y copa. Bydd yn mynd yn llawer oerach po uchaf yr ewch.
• Taranau a mellt. Gwell gennych chi na fi! Nid yw dringo’r Wyddfa mewn storm yn syniad da.

9 cwestiwn cyffredin am ddringo’r Wyddfa

Cawn lawer o gwestiynau am ddringo’r Wyddfa, felly dyma rai o’r rhai mwyaf cyffredin…

7 – Pa lwybr yw’r hawsaf?

Llwybr Llanberis yw’r llwybr hawsaf i fyny’r Wyddfa, ond dyma’r hiraf hefyd. Hwn sydd â’r lleiaf o ddringo serth, ac mae’n hawdd iawn ei ddilyn. Mae hynny’n ei wneud yn ddewis gwych ar gyfer y tro cyntaf.

8 – Pa mor hir mae’n cymryd i gerdded i fyny ac i lawr Yr Wyddfa?

Yr amser cyfartalog arferol yw tua 7 awr. Mae hyn yn dibynnu ar y llwybr, eich ffitrwydd a’r amodau. Gyda lefel dda o ffitrwydd, byddem yn awgrymu caniatáu cyfanswm o 7 awr.

9 – Beth yw’r llwybr anoddaf i fyny’r Wyddfa?

Llwybr Watkin yw’r anoddaf o’r prif lwybrau cerdded. Os cynhwyswch y cribau a’r llwybrau sgramblo, Crib Goch yw’r anoddaf a’r mwyaf heriol. Mae Crib Goch yn grib gul fel min cyllell, sy’n gofyn am nerfau cadarn a phen da ar gyfer uchder.

10 – Beth yw’r llwybr hawsaf gyda chi?

Llwybr Llanberis yw’r hawsaf os ydych yn mynd â’ch ci. Parchwch gerddwyr eraill a chofiwch godi baw eich ci. Mae da byw ar lawer o’r llwybrau hefyd, felly cadwch eich ci ar dennyn bob amser.

11 – Beth yw’r llwybr cyflymaf?

Bydd hyn yn dibynnu, wrth gwrs, ar eich ffitrwydd a’ch profiad. Llwybr Pyg / Llwybr y Mwynwyr yw’r byrraf, ac mae dechrau dros 300 metr o uchder yn lleihau faint o ddringo sydd angen ei wneud. Mae’r rhan olaf, yr igam-ogamau, yn eithaf anodd. Gyda ffitrwydd a phrofiad da, ac mewn tywydd da, gallech gwblhau Llwybr Pyg mewn 4 awr, i fyny ac i lawr.

12 – Pa mor uchel yw’r Wyddfa?

Mae’r Wyddfa yn 1,085 metr, neu 3,560 troedfedd, o uchder. Dyma fynydd uchaf Cymru, ac mae’n uwch nag unrhyw gopa yn Lloegr. Dyma’r 19eg mynydd uchaf yn Ynysoedd Prydain.

13 – Ai Snowdon neu Mount Snowdon yw’r enw?

Yr Wyddfa yw’r enw Cymraeg cywir. Ni ddylid ei alw’n Mount Snowdon, ac yn sicr nid Mount Snowdonia.

14 – A yw’r caffi ar agor, ac a allaf gael y trên i lawr?

Nid yw’r caffi ar agor drwy’r amser. Os yw ar gau, bydd y toiledau ar gau hefyd ac ni fydd y trên yn rhedeg.

Dim ond pan fydd y trên yn rhedeg y mae’r caffi ar agor, sef y rhan fwyaf o’r amser rhwng Ebrill a Hydref. Ond mewn gwyntoedd cryfion, glaw trwm ac eira, ni fydd y trên o reidrwydd yn rhedeg.

Hefyd, ni allwch gymryd yn ganiataol y gallwch brynu tocyn ar y copa i deithio’n ôl i Lanberis. Mae nifer gyfyngedig o drenau, ac os yw pob lle wedi’i archebu, ni fydd modd cael reid i lawr. Mae’n broblem gyffredin: pobl yn cerdded i fyny ac yn disgwyl reid i lawr, ac yna’n cael siom fawr. Os cerddwch i fyny, byddwch yn cerdded i lawr.

15 – Pryd yw’r amser gorau i ddringo’r Wyddfa?

Ebrill i Hydref yw’r misoedd gorau. Gall eira aros tan ddiwedd Ebrill, ac weithiau Mai, felly cadwch olwg ar yr amodau. Mai i Fedi yw’r misoedd prysur. Mae’r tywydd yn dechrau newid ym mis Hydref, ac mae llai o olau dydd. Fel busnes, nid ydym yn cynnal teithiau tywys ar Yr Wyddfa ym mis Hydref gan fod y tywydd yn rhy anrhagweladwy.

Crynodeb

Mae dringo’r Wyddfa yn brofiad gwych.

Bydd cynllunio a pharatoi’n iawn yn gwella eich siawns o gyrraedd y copa ac yn helpu i sicrhau profiad diogel, hwyliog a chofiadwy.

Dilynwch yr awgrymiadau hanfodol hyn, cadwch yn ddiogel a mwynhewch eich amser ar Yr Wyddfa.

Ac ar ôl dringo’r Wyddfa, cynlluniwch ar gyfer y mynydd nesaf ac arhoswch eto ym Maes Carafannau a Gwersylla Llys Derwen ger Yr Wyddfa.

Pob lwc.